Jose Saramago, Görmek Roman Tanıtımı

Jose Saramago’nun 1998 yılı Nobel Edebiyat Ödüllü romanı Körlük’ün devamı niteliğinde kaleme aldığı Görmek romanı yine Kırmızı Kedi Yayınevi tarafından yayınlanmış. Çevirisi Işık Ergüden tarafından çok başarılı bir biçimde dilimize kazandırılan roman 324 sayfa.

Jose Saramago, Görmek Romanı Dil ve Anlatımı Üzerine

Jose Saramago eserlerini ilk kez okuyanlar için biraz sıra dışı anlatım özellikleri taşıyor. Bunlardan bahsetmek gerekirse; Saramagonun eserlerinde karakterlerin adları yoktur, diyaloglar konuşma çizgileri veya kişi adları ile aktarılmamıştır, tüm anlatım detayları virgüller ile ayrılmıştır, bütün roman düzyazı biçiminde yazılmıştır. Bir cümlenin üç buçuk sayfa sürdüğü cümlelere rast gelebilirsiniz. Gerçi şanslı Türk okuyucusu Oğuz Atay’ın ‘Tutunamayanlar’ romanından uzun cümlelere aşinadır, zira orada bir cümle 76 sayfa sürmektedir. Ama eğer bir kez bir Saramago eseri okuduysanız bir daha asla unutamazsınız.

Jose Saramago duygu ve düşünceleri dile getirmekte son derece başarılı bir dil üstadıdır. Onun ifadelerinin kelimeler ile vücut bulamadığı bir durum yoktur sanırım. Duygular ve düşünceler giyindikleri kelimelerden kıyafetler ile adeta önünüzde gövde gösterisinde bulunurlar, yani o kadar somutlaşırlar. Okurken tüm kahramanlara ait hisler, düşünceler, kaygılar zerrelerinize yerleşir ve siz onlar gibi düşünüp hissetmeye başlarsınız.

Jose Saramago, Görmek Romanı Konusu Hakkında

Saramago’dan beklendiği üzere Görmek romanı da sıra dışı konusu ile dikkat çekiyor. Jose Saramago George Orwell’in Hayvan Çiftliği ve 1984 romanlarından aşina olduğumuz distopya tarzını öyle maharetle anlatılarında betimlemiş ki büyüsüne kapılacak ve son sayfaya gelinceye kadar ‘’şimdi ne olacak?’’sorusunu sormaktan kendinizi alamayacaksınız.

Körlük romanında J.Saramago insan olmanın yokluk ve yoksunluklar karşısında nasıl hayvanileşerek ilkel benliğine acımasızca geri dönebileceğini ele almıştı. Hayata tutunabilmek ve var olma mücadelesi en temel ihtiyaçların karşılanması durumunda ‘insanlık’! tan nasıl çıkıldığını gözler önüne sermişti. Orada söz konusu olan bireysel bir psikoloji ve davranış durumuydu.

Görmek romanında ise daha kitlesel bir psikoloji ve davranış durumu ele alınıyor. Körlük salgını üzerinden 4 yıl geçmiştir ve bilinmeyen ülkede yapılan genel seçimlerde bilinmeyen şehirde çıkan sonuçlar, yöneticileri hayrete düşürmüştür. Bu bilinmeyen şehir körlük salgını yaşanan şehrin ta kendisidir ve o salgına maruz kalanların çoğu halen hayattadırlar. Seçim sonuçlarına düşünülen çözümler, alınan tedbirler ve gelinen sonuç ise inanın yöneticilerin düştüğü hayretin ötesini okuyucuya yaşatır. Aslında yaşananlar hiç birimizin yabancısı olmadığı, çok da bilmediğimiz şeyler olmasa da olayların perde arkasını bu kadar net görmektir, bizi şaşırtan. Olmasına inanmak istemediğimiz şeyleri yok sayabilme yetisine sahip insanoğlunun gerçeklerle yüzleşmesidir.

Jose Saramago, Görmek Romanının Bendeki Yansımaları

Sosyal yaşamın uyum ve denge içerisinde sürdürülebilmesine imkan sağlamak için yine insanlar tarafından geliştirilen yasalar, kurumlar ve buna hizmet için var olan kimseler nasıl bu yasa ve kurumları tam tersine işletebilmekte ve kişilerin kendileri için kazdığı mezarlara dönüştürebilmektedir. Sivil itaatsizlikler ve örgütlü pasif direnişler iktidar sahiplerine ellerindeki gücü! kullanarak nasıl da ölçüsüz şeyler yaptırmaktadır. Bu aslında onların halkın gücünden korktuklarının mı bir göstergesidir?

Saramago’nun Görmek romanını bir cümle ile özetlemek gerekirse bir önceki tanıtımını yaptığımız Körlük romanına da atıfla bence şu cümle yerinde olacaktır:’Hırsların kör ettiği vicdanlar, görmeyen gözlerden daha kördür.’

Jose Saramago Hakkında

Jose Saramago  (1922-2010) Portekiz asıllı bir yazar. Aynı zamanda gazeteci olan Saramago’nun oyun ve şiir türünde de eserleri bulunuyor. Eserleri 25 dile çevrilmiş yazar ellili yaşlarından sonra eserleri ile tanınmaya başlamış ve romanları satış rekorları kırmıştır. Sadece Portekiz’de eserlerinin satışı 2 milyonun üzerine çıkmıştır. Din ile ilgili düşünce ve felsefesini yansıtan eserleri Portekiz’de yasaklanınca Saramago Kanarya Adalarına yerleşmiş ve ölene kadar da orada yaşamını sürdürmüştür. 1969 yılında Portekiz Komünist Partisi üyesi olan Saramago’nun eserlerinde bu dünya görüşünün etkilerine rastlanmaktadır.

Herkese keyifli okumalar dilerim…

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Sosyal Hesaplarımız